Portakal Çiçeği Festivali ya da Karnavalı

Her sene olduğu gibi bu sene de Adana’da Portakal Çiçeği Karnavalı yapılacak ve biz bunun için şimdiden heyecanlanmaya başladık. Umarım siz de öylesinizdir. Fakat dikkatimi çeken bir durum var: Pek çok kişi buna karnaval demiyor da Portakal Çiçeği Festivali diyor. Peki hangisi doğru? Bu bir karnaval mı yoksa festival mi?

Portakal Çiçeği Festivali

Bu yıl sekizinci kez düzenlenecek olan etkinliğin resmî adı Portakal Çiçeği Karnavalı. Nisan’da Adana’da sitesinde de karnaval olarak görünmekte. Fakat gerek Google aramalarının çoğunda gerekse de Adana sokaklarında pek çok kişi buna Portakal Çiçeği Festivali diyor.

Bunun nedeni ise festival ile karnaval arasındaki farkın biraz muğlak olması ve pek çok kişinin ikisi arasındaki farkı bilmemesi ya da önemsememesi.

Portakal Çiçeği Karnavalı
Portakal Çiçeği Karnavalı

Karnaval ile Festivallerin Tanımları

Portakal Çiçeği Festivali ya da Portakal Çiçeği Karnavalı, hangisi doğru? Bunun anlamak için önce tanıma bakmak lazım. Vikipedi’ye baktığımızda ikisi için de birer tanım bulabiliyoruz ama en azından karnavalla ile ilgili maddenin yetersiz olduğunu görüyoruz. Vikipedi’deki festival tanımı şöyle:

Festival, genellikle yerel bir topluluk tarafından belirlenmiş ve geleneksel olmuş gün ve tarihlerde kutlanan, yapıldığı yörenin imgesi hâline gelmiş etkinlikler bütünüdür.

Karnavalın Vikipedi’deki tanımı:

Karnaval, Lent’in litürji mevsiminden önce gerçekleşen Batı Hristiyanlığı bayram mevsimidir.

Öncelikle şunu söyleyeyim. Karnavalın Vikipedi’deki tanımı yetersiz. Bu yüzden pek çok kişi Türkiye’de yapılan şey karnaval olamaz, olsa olsa festivaldir diye düşünerek Portakal Çiçeği Festivali diyor. Festival maddesinde festivallerin dinî bir etkinlik olabileceği gibi dinle tamamen ilgisiz de olabileceği yazıyor. Aslında aynı durum karnaval için de geçerli ama yazmamışlar.

Karnaval kavramı elbette Hristiyanlık içinde doğdu ama modern çağda dinle olan bağlantısından ayrılmaya başladı ve hiçbir dinî niteliği olmayan karnavallar da görülmeye başlandı. Eskiden batılı ülkelerde karnaval denildiğinde dinî bir bayram akıllara gelirdi. Ama şimdi eğlence akla geliyor.

Karnavalların dinî niteliği azalınca/ortadan kalkınca ve bir de bizimki gibi çoğunluğun Hristiyan olmadığı ülkelerde bile karnaval düzenlenmeye başlayınca karnaval ile festival arasındaki fark da gittikçe azaldı.

Aslında karnavallar da festivaller de genellikle yerel bir topluluk tarafından benimsenen, geleneksel olmuş gün ve tarihlerde kutlanan, yörenin imgesi hâline gelmiş etkinlikler bütünü.

Karnaval ve Festival Arasındaki Fark

Festivallerde bazen amaç oldukça bellidir. Bir şeyi kutlamak, bir geleneği sürdürmek ya da bir geleneği veya yöresel ürünü tanıtmak. Adana’dan birkaç örnek vermek gerekirse Altın Koza Film Festivali bir sinema geleneğidir. Adana Lezzet Festivali ise Adana Mutfağını dünyaya tanıtma amaçlar. Belemedik Doğa Fotoğrafçılık Festivali ise hem fotoğrafçılık sanatı ile ilgilidir hem de bir yöreyi dünyaya tanıtma amacındadır. Bunun gibi daha pek çok örnek verilebilir.

Karnavallarda da birer amaç vardır ama bu amaç çok da belli değildir. Pek çok kimse karnavalın nedenini bilmez ve çılgınca eğlenir. Örneğin Rio Karnavalı’nın dinî bir yönü vardır. Her sene Hristiyanlıktaki Büyük Perhizden önce düzenlenir ama pek kimse bunu bilmez, herkes eğlencesine bakar. Portakal Çiçeği Karnavalı’nda ise amaç Adana’ya baharın gelişini kutlanır ama tabii ki asıl amaç eğlenmektir. Adana’ya gelen pek çok kişi Adana sokaklarındaki portakal ağaçlarının çiçek açmasından çok eğlenmek ve ortamın havasını solumak için gelir.

Festivallerde kortejler çok sık görülmez. Görülse de çok büyük öneme sahip olmaz. Karnavallarda ise kortejler bütün karnavalın doruk noktasıdır. Mesela Portakal Çiçeği Festivali için Adana’ya gelen pek çok kişi bir buçuk hafta süren etkinlikler içinde en çok korteji görmeye gelir.

Portakal Çiçeği Festivali mi Demeliyiz Yoksa Karnavalı mı?

Özetlemek gerekirse doğru adı Portakal Çiçeği Karnavalı’dır. Çünkü bu bir karnavaldır. Hatta Türkiye’nin ilk ve şu âna kadar tek karnavalıdır. (Ülkenin başka bir yerinde bir karnaval düzenleniyorsa da benim haberim yok. Sizin bildiğiniz varsa yorum yazabilirsiniz)

Öte yandan Portakal Çiçeği Festivali derseniz de hiç kimse sizi taşlamaz. Zaten çoğunluk da bu şekilde yapıyor. Ben de doğrusu karnaval olmasına rağmen bundan sonraki yazılarımda festival sözcüğünü kullanacağım. Çünkü biz blogcular sayfamıza okur çekebilmek için arama motoru optimizasyonu yapıyoruz ve bu nedenle çoğunluğa uymak zorundayız.

Önemli olan eğlenmek, baharın ve Adana’nın tadını çıkarmak. Bu sene Portakal Çiçeği Festivali çok farklı olacak. Şimdiden hazırlıklarınızı yapın ve Nisan’da Adana’ya gelin. (Son dakika eklemesi: Covid-19 salgını nedeniyle karnaval iptal edildi)

“Portakal Çiçeği Festivali ya da Karnavalı” için bir yorum

Ne düşündüğünü yazar mısın?