Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı
Geziler

Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı

Adana ilimiz sadece mutfağıyla, tarihî eserleriyle, müzeleriyle, festivalleriyle, Portakal Çiçeği Karnavalı ile, yetiştirdiği sanatçılarla ve doğa harikalarıyla değil; aynı zamanda parklarıyla da görülmeye değerdir. Daha önce bu parklardan Atatürk Parkı ve Merkez Parkı sizlere tanıtmış ve neden önemli olduklarını anlatmıştık. Çukurova Belediyesi’nin geçen yıl açtığı Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı ise tıpkı Atatürk Parkı gibi son derece anlamlı olmasının yanı sıra aslında bir çeşit müze de diyebiliriz.

Çukurova’nın Parkları

Adana’nın merkez ilçelerinden Çukurova ilçesinde yaşıyorum. Çukurova, belki Seyhan kadar çok tarihî esere ev sahipliği yapmıyor ama hem gelişmiş şehir yapısı ile hem de çevresinde doğal güzellikleri ile harika bir yer. Çukurova’daki bazı parklar da ilginç özelliklere sahip olmalarının yanı sıra şehrin manzarasını güzelleştiriyorlar. Doğal Park, Cumhuriyet Parkı, Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı, Dinozor Parkı, Mangal Park benim ilk aklıma gelen örnekler. Parklar sadece gezmek ve dinlenmek için kullanılan yerler değildirler. Temalı park dediğimiz park türü, bir çeşit müze özelliğine sahiptir. İnsanlara bir şeyler öğretmeyi hedefler.

Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı
Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı

Bir Çukurovalı olarak sık sık Belediye Evleri Mahallesi’ndeki Dr. Sadık Ahmet Bulvarı’ndan geçiyorum. Hâliyle son bir yıldır buradaki Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı’nın önünden otobüsle geçiyordum. Fakat parkı gezmeyi hep ihmal etmiştim. Ta ki geçen haftaya kadar. Geçen hafta parkı gezdim ve o zaman neler kaçırdığımı fark ettim. Park hakkındaki izlenimlerimi ve çektiğim fotoğrafların bir kısmını bu yazıda sizlerle paylaşıyorum.

Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı

Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı, başta Çanakkale Şehitleri olmak üzere tüm şehitler adına açılmış bir park. Özellikle de Çanakkale’de şehit olan Adanalı askerler için yapılmış bir park. Sadece bir park değil, bir nevi müze.

Parkın cadde kenarındaki girişinde savaşlarda kullanılan topların heykelleri yapılmış ve hepsinin altında Çanakkale Savaşı’ndaki önemli yerlerin isimleri yazıyor. Bunlardan birinde de Adana Bayırı yazıyor. Çünkü Çanakkale’de böyle bir yer var. Çanakkale Savaşı sırasında bu bölgede Adanalı askerler çoğunluktaymış ve düşmana geçit vermemişler. İngilizler de başaramayacaklarını anlayıp Adanalı askerler hakkında “bunlar Tanrının adamları” demişler ve geri çekilmişler. “Adanalıyık Allah’ın adamıyık” lafı oradan geliyor. İşte Çanakkale’de Adanalı askerlerin savaştığı bu bölgeye Adana Bayırı ismi verilmiş.

Adana Bayırı
Adana Bayırı

Savaşın Bir Temsili

Parkın kapısından geçip merdivenleri tırmandıktan sonra başımı sola çevirdiğimde savaşın tam bir temsili ile karşılaştım. Bir alanın iki tarafına siperler kazılmış, bir tarafa Türk askerlerinin diğer tarafa da İngiliz askerlerinin heykelleri yerleştirilmiş. Birbirleriyle savaşıyorlar. Ortadaki alanda hayatını kaybetmiş birkaç askerin de heykeli uzanıyor. Heykeller gerçekten de çok ince bir işçiliğe sahipler. Savaş atmosferini çok güzel betimliyor.

Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı
Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı

Çanakkale’de Savaşan Çocuklar

Diğer tarafta ise en uçta bir top heykeli var ama oraya varana kadar arka arkaya sıralanmış bir grup Türk askeri var. Uzaktan baktığımda fark etmemiştim ama yanlarına yaklaştığımda anladım ki bu askerler çocuk denilecek yaşta.

Çanakkale'de şehit olan çocuklar
Çanakkale’de şehit olan çocuklar

Peki bu heykeller bize ne anlatıyor? Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti o kadar çok askerini şehit vermiş ki yerine yenisini koyamaz olmuş. Bu noktadan sonra çaresizlikten ötürü on beş yaşındaki çocuklar da askere alınmış. Liseli gençler okullarından alınıp savaşta görevlendirilmişler. Pek çoğu da şehit olmuş. Hatta bu yüzden sadece İstanbul’da üç lise mezun verememiş. İşte bu heykeller bu çocukları bizlere hatırlatıyor.

Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı – Atatürk Heykeli

Burada iki heykel daha dikkat çekiyor. Birisi tabii ki Mustafa Kemal Atatürk’ün heykeli. Atatürk heykelinin altında “ben size savaşmayı değil, ölmeyi emrediyorum” yazıyor. Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve Kurtuluş Savaşı’nın önderi olmanın yanı sıra Çanakkale Savaşı’nın da önderlerinden olup bu zaferi kazanmakta kilit bir rol oynadı. Heykelin altındaki sözü de bu savaş sırasında söyledi.

Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı - Atatürk Heykeli
Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı – Atatürk Heykeli

Düşman Askerini Taşıyan Mehmetçik

Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı’nda her heykelin, her nesnenin bir hikâyesi var. Dikkat çeken diğer heykel ise kucağında yaralı bir düşman askerini taşıyan Türk askeri. Çanakkale Savaşı, çok şiddetli bir savaş olmasının yanı sıra centilmenlik hikâyeleriyle dolu bir savaştır. Bu hikâyelerden birinde iki ateş arasında kalan ve yaralanan bir İngiliz askeri, hayatı pahasına iki ateş arasına atlayan bir Türk askeri tarafından kurtarılır ve kendi tarafına teslim edilir. Türk askeri de kendi tarafına geri döner ve savaşa devam eder. Çünkü, savaşamayacak durumda olan bir adamı öldürmenin mertçe olmayacağına inanmıştır.

Düşman askerini kurtaran Türk askeri
Düşman askerini kurtaran Türk askeri

Kanlısırt Türk Zafer Âbidesi

Parkın bir üst katında ise bizi şehitler için yapılmış bir anıt karşılıyor. Bu anıt, Kanlısırt Türk Zafer Âbidesi’dir. Kanlısırt’ta Adanalı askerler çok sayıda şehit vermiş. 1916’da onların anısına bu âbide oraya yapılmış ama bilinmeyen kişiler tarafından bu âbide bomba ve mayınla imha edilmiş ve sonra yerine Anzak Anıtı yapılmış. İşte yok olup giden bu âbide de Adana’daki Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı’nda yeniden vücut buluyor.

Kanlısırt Türk Zafer Âbidesi
Kanlısırt Türk Zafer Âbidesi

Çanakkale’de Şehit Olan Adanalı Askerler

Anıtın çevresinde ise temsilî mezar taşları var ve farklı memleketlerden şehitlerin adı yazıyor. Karşıdaki duvarda ise küçük plakalar var. Bu plakaların üstünde ise Çanakkale’de şehit olmuş Adanalıların isimleri var. Resimden de göreceğiniz üzere sayıları bir hayli yüksek. Tüm Türkiye’de olduğu gibi Adana’da da çok sayıda asker Çanakkale’de savaştı ve pek çoğu şehit oldu.

Adanalı Çanakkale Şehitleri
Adanalı Çanakkale Şehitleri

Terörle Mücadele Şehitleri

Parkın en yukarı kısmındaki duvarda ise bir grup plaka daha bizi karşılıyor. Fakat bu plakalarda isimleri yazan şehitler Çanakkale Savaşı ile ilgili değil. 80’li yıllardan beri terörle mücadelede şehit olan Adanalı asker ve polislere ayrılmış bir bölüm burası. Buradaki sayı da oldukça yüksek. Çünkü Türkiye terörle mücadelede de çok şehit verdi. Burada isimleri yazan şehitler de bunun bir parçası ve ne yazık ki her yeni şehit haberiyle yeni bir plaka daha duvara ekleniyor.

Terörle mücadelede şehit olan Adanalı polis ve askerler
Terörle mücadelede şehit olan Adanalı polis ve askerler

Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı – Sergi Salonu

Parkın en tepesinde sergi salonu bulunmakta. Bu salonda Çanakkale Savaşı’na ait fotoğrafların yanı sıra savaşı canlandıran çok sayıda figür bulunuyor. Daha önce Yeşiloba Şehitler Müzesi’ni sizlere anlatmıştık. İşte bu sergi salonu da bende oradakine benzer duyguları canlandırdı. Fotoğraflar ve figürler, savaşın ne zor şartlar altında kazanıldığını gözler önüne seriyor.

Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı - fotoğraf sergisi
Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı – fotoğraf sergisi

Bu kadar eski fotoğrafların bu kadar kaliteli baskısını yapmak oldukça zor bir iştir. Peki ya figürler? Burada gerçekten büyük emek yatıyor. Her bir figür buradaki ziyaretçilere farklı bir hikâye anlatıyor. Karşıda denizden gelen düşman askerlerinin figürlerini görüyoruz. Bu tarafta ise savaşan, dinlenen yaralanan ve şehit olan Türk askerlerinin figürleri. Bütün savaş alanının bir kopyası burada var.

Çanakkale Savaşı'nı temsil eden figürler
Çanakkale Savaşı’nı temsil eden figürler

Sadece savaşan askerler değil, onları iyileştirmeye çalışan hemşire ve doktorlar, cepheye cephane taşıyan köylüler, her şey düşünülmüş. Burada birkaç köy evi ve köylü figürü de var. Neden mi? Çünkü Çanakkale’deki Bigalı Köyü, 57. Piyade Alayı’nın merkez üssü konumundaydı.

Bigalı Köyü figürleri
Bigalı Köyü figürleri

57. Alay

Sergi salonunun duvarında 57. Alay Sancağının bir örneği de asılmış. 57. Alay, bizzat Atatürk’ün komutasında Çanakkale’de savaşmış ve zaferin kazanılmasında kilit rol oynamış ve aynı zamanda çok büyük oranda şehit vermişti. 57. Alay, Çanakkale Savaşı’ndan sonra ise Sina ve Filistin Cephesinde görevlendirildi ve buradaki Meggido Muharebesi’nde düşman tarafından tamamen yok edildi.

57. Alay Sancağı
57. Alay Sancağı

Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı – Ziyaret Bilgileri

Özetlemek gerekirse Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı her ayrıntısıyla çok iyi düşünülmüş bir park. Parkın her bir ayrıntısı ayrı bir hikâye anlatıyor. Bu yüzden size tavsiyem, parkı gezerken gördüğünüz her şey hakkında notlar alıp araştırma yapmanız. Böylece Çanakkale Savaşı’nın tarihine dair çok şey öğrenmiş olacaksınız.

Çanakkale ve Adana Şehitleri Parkı’nı istediğiniz gün ziyaret edebilirsiniz. Kapalı olduğu gün yok. Her gün gelip burada tarihi yaşayabilirsiniz. Sergi salonuna girmek için de herhangi bir ücret ödemek veya kart göstermek de gerekmiyor. Park, şehir merkezinden biraz uzakta ama ulaşımı kolay sayılır. Şehir merkezinden Dr. Sadık Ahmet Bulvarı’na giden otobüsler bulabilirsiniz.

%d blogcu bunu beğendi: